Pobierz PDF

Krótka lekcja sejsmologii

22 stycznia 2010 około godz. 5.00 – wstrząsy o sile
4,7 w skali Richtera z epicentrum w Szczercowie
ok. 3–4 km pod ziemią, wstrząs był odczuwalny ma terenach
gminy Bełchatów, Rząśnia i Działoszyn oraz
słabiej na terenach gminy Pajęczno.

Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń
powstałych w skorupie ziemskiej

Epicentrum – punkt na powierzchni Ziemi położony nad
ogniskiem trzęsienia ziemi (hipocentrum), do którego
fale sejsmiczne docierają najwcześniej i gdzie straty są
największe

Rodzaje trzęsień z uwagi na przyczyny:
 tektoniczne (90%) – związane z przemieszczaniem
się mas skalnych w strefach
granicznych płyt tektonicznych;
 wulkaniczne (7%) – gwałtowne erupcje wulkanów;
 zapadowe (2%) – zawalenie się stropów jaskiń;
 antropogeniczne (1%) – spowodowane tąpnięciami
czyli gwałtownym rozładowaniem
energii skumulowanej
w skałach (górotworze).

Skala Richtera – otwarta skala logarytmiczna określająca
wielkość trzęsienia ziemi na podstawie amplitudy drgań
wstrząsów sejsmicznych, w praktyce nie notuje się
wstrząsów powyżej 9,5 stopnia. Każdy kolejny stopień
to 31-krotnie większa wyzwolona energia. Wstrząsy
poniżej 3,5 stopnia są nieodczuwalne przez ludzi.

Najsilniejsze trzęsienia ziemi w okresie ostatnich 100 lat:
1 Chile, rok 1960, 9,5 stopni;
2 USA, Alaska, rok 1964, 9,2 stopnia;
3 USA, Alaska, rok 1957, 9,1 stopnia.

Najtragiczniejsze trzęsienia ziemi w okresie ostatnich 100 lat:
1 Chiny, rok 1976, 7,5 stopnia, 650 tysięcy ofi ar;
2 Ocean Indyjski, rok 2004, 9,0 stopni + tsunami,
300 tysięcy ofi ar;
3 Chiny, rok 1920, 8,6 stopni, 200 tysięcy ofi ar.

Główne obszary występowania trzęsień ziemi w Polsce:
1 Przedgórze Sudeckie, Nizina Śląska;
2 Wyżyna Śląska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska;
3 Wysoczyna Piotrkowska;
4 Zatoka Gdańska.

Jak postępować w czasie trzęsienia ziemi
(na podstawie materiałów Federal Emergency Management
Agency FEMA będącej częścią amerykańskiego Departamentu Bezpieczeństwa
Wewnętrznego)

 Gdy jesteś wewnątrz budynku:
– połóż się na ziemi i staraj skryć się np. pod solidnym
stołem
– trzymaj się z dala od okien, drzwi, ścian, mebli
– chroń głowę
– po ustaniu wstrząsów wyjdź na zewnątrz, nie używaj
windy
 Gdy jesteś na zewnątrz:
– pozostań na otwartej przestrzeni, odsuń się na bezpieczną
odległość od budynków, latarni, słupów,
przewodów elektrycznych, drzew
 Jeśli poruszasz się pojazdem:
– zatrzymaj się z daleka budynków, drzew, słupów,
przewodów elektrycznych
– po ustaniu wstrząsów unikaj wiaduktów i mostów
 Jeśli zostałeś uwięziony:
– zakryj usta, nos i oczy aby chronić je od pyłu i kurzu
– dotknij rury, ściany, itp. aby móc przekazać sygnały
ratownikom

Co robić po ustaniu wstrząsów
 Spodziewaj się wstrząsów wtórnych, na obszarach
przybrzeżnych możliwe jest wystąpienie tsunami
 Postępuj zgodnie z informacjami przekazywanymi
przez służby ratownicze
 Trzymaj się z dala od uszkodzonych budynków
 Jeśli możesz pomóż innym
 Usuń rozlane łatwopalne ciecze i inne chemikalia
 Sprawdź stan instalacji gazowych i elektrycznych
– zakręć zawory,